عجله نکنید؛همه چی هست

 او كه سال‌ها با حقوق كارمندي بخور و نمير ساخته بود و به قول خودش هنوز نتوانسته بود سايه‌ سري براي خودش دست و پا كند وقتي كه ديد تمام پس‌انداز سال‌هاي زندگيش تنها صرف خريد يك دست جواهر و حلقه ازدواج مي‌شود با كمال ادب و احترام عروس و خانواده‌اش را به دست خدا مي‌سپارد و مغازه را ترك مي‌كند. حالا هم كه بعد از گذشت سال‌ها صحبت ازدواج مي‌شود خان‌دايي مي‌گويد: اگر ازدواج كرده بودم قطعا مي‌بايست سال‌هاي آخر عمرم را در زندان مي‌گذراندم.

وقتي صحبت از موانع پيش روي ازدواج جوانان مي‌شود، ناخودآگاه ذهن‌ها متوجه مشكل مسكن، گراني اجاره‌بها، بيكاري يا عدم ثبات شغلي، نامعقول بودن هزينه‌هاي ازدواج و مهريه‌هاي سنگين مي‌شود و اين در حالي است كه مسوولان همچنان درصدد تسهيل ازدواج جوانان هستند و تنها موفق شده‌اند كه روزي را به نام روز ملي ازدواج اختصاص دهند. روزي كه شايد براي بسياري از جوانان دست نيافتني باشد و بسياري از آنان در آرزوي برگزاري جشن ازدواج خود روزهاي عمرشان را يكي پس از ديگري پشت‌سر مي‌‌گذارند.

مخارج هنگفت خودساخته ازدواج باعث مي‌شود اين سنت مقدس و تشكيل خانواده هر چه بيشتر به تاخير بيفتد و اين در حالي است كه كارشناسان عامل بسياري از ناهنجاري‌هاي موجود را در افزايش سن ازدواج دانسته و راه مقابله با آنها را آسان‌تر كردن راه براي تشكيل خانواده جوانان مي‌دانند.

بعضي از اين مشكلات به قدري پيچيده و زنجيروار است كه رفع آن از عهده خانواده‌ها خارج است. اما بخش ديگري از اين موانع به تارهاي محكم تجملات و ظاهربيني‌هايي برمي‌گردد كه هر كدام از ما به نوعي در به وجود آمدن آنها سهيم بوده‌ايم و شايد اين خود ما هستيم كه مي‌توانيم آنها را از پيش پا برداريم. پس بياييم در مراسمي كه براي فرزندان خود در پيش رو داريم توافق كنيم و بيشتر به اصول بپردازيم تا آنچه فقط روبناي زندگي فرزندان ما را رنگارنگ‌تر و اساس و پايه‌هاي آن را سست‌تر مي‌كند.

برآورد هزينه‌هاي يك ازدواج‌

براي انجام دادن اين امر خطير نياز به هفت دست لباس آهني، كفش آهني و عصاي آهني است كه گذر زمان را تاب بياورد و صد البته تحمل مافوق انساني و پيدا كردن گنجينه هم از ملزومات كار است.

اول از همه پيدا كردن زوج مناسب و دلخواهي است كه منتظر اسب سفيد روياهايش نباشد و واقعيات را آنچنان كه هست ببيند. به تاريخ تولدش سكه طلا طلب نكند و قيد شيربها و خريد آنچناني را بزند.

مرحله بعد كه مهمترين مرحله هم هست پيدا كردن محلي جهت برگزاري مراسم است كه همه خانواده‌ها معتقدند كه بايد آبرومند برگزار شود و چيزي كمتر از عروسي در و همسايه نباشد.

عروسي اگر در باغ‌هاي اطراف كرج باشد، چيزي حدود 4 تا 5 ميليون تومان بستگي به محل و دوري و نزديكي فقط اجاره باغ است كه معمولا متعلق به از ما بهتران است.

اگر عروسي در باشگاه فرمانيه برگزار شود با توجه به سه سالني كه دارد به ترتيب براي هر نفر 25 هزار تومان، 50 هزار تومان و 100 هزار تومان است.

باغ پونك كه كرايه آن روزهاي عادي 500 و روزهاي اعياد و پنجشنبه و جمعه 700 هزار تومان است، كه شامل سفره‌خانه سنتي 200 هزار تومان، آتش‌بازي 100 هزار تومان، 5 نوع غذا نفري 20 هزار تومان، سفره عقد 150 هزار تومان و هزينه‌هاي فيلمبرداري است.

تالارهاي ويلايي سعادت‌آباد با وروديه 500 تا 700 هزار تومان و غذا نيز از نفري 900/13 تا 900/26 است.

البته اين تالارها داراي 5 نوع منو غذاي ويژه هم هستند كه عبارتند از:

منوي 1، 36 هزار تومان

منوي 2، 56 هزار تومان‌

منوي 3، 76 هزار تومان‌

منوي 4، 106 هزار تومان‌

و منوي 5، 146 هزار تومان ناقابل است.

و اما منوي شماره 5 عبارت است از باقلاپلو با گوشت بره، زرشك‌ پلو با مرغ، شيرين‌ پلو با مرغ، چلو خورشت مسما بادمجان، زبان با سبزيجات، بيف استروگانف، جوجه كباب بدون استخوان، ماهي شير درسته، بوقلمون درسته، سالاد فصل، سالاد مخصوص، ژله ميوه‌اي مخلوط موس شكلات، پلمبير با سبد و نوشابه يك و نيم ليتري.

البته هزينه تالار در تهرانپارس نفري 4600 تومان و در منطقه هفت تير نفري 5800 تومان است كه شامل سه نوع غذاي معمولي است.

البته قانون باشگاه‌ها و تالارهاي شهر اين است كه در راس ساعت 12 شب تمامي ميهمانان را با احترامات فائقه بيرون مي‌كنند و خاموش شدن چراغ‌ها به منزله اتمام مراسم است. مرحله ديگر تهيه اركستر و نور است كه شامل رقص نور چيزي حدود 8 تا 15 هزار تومان، فلاشي 7 هزار تومان، مه‌ساز 12 هزار تومان و موزيك DJ است كه هزينه آن 500 هزار تومان است، البته موزيك‌هاي ديگري نيز هستند كه از 250 هزار تومان به بالاست با خواننده‌هاي بدصدا و سر و صداهاي ناهنجار كه آلودگي صوتي‌شان به مراتب بيشتر از آلودگي صوتي شهر تهران است.

حالا نوبت هم باشد نوبت فيلم و عكس است. فيلمبرداري دودوربينه + DVD+ HDV و پرتره ژورنالي 650 هزار تومان تا 200 هزار تومان هزينه دربر دارد كه البته همراه با هزينه عكس است. كرايه اتومبيل شب عروسي را هم نبايد فراموش كرد كه با 30 درصد تخفيف ويژه گل زدن همراه است كه عبارت است از :

بنز قديمي هندلي 100 هزار تومان

بي. ام. و 90 هزار تومان

مزدا، سوناتا، موسو 65 هزار تومان

6 درب 60 هزار تومان

زانتيا، ورانتا و آوانتا 40 هزار تومان

كلا هزينه ماشين و گل زدن آن با تخفيف‌‌هاي ويژه از 200 هزار تومان به پايين است. هزينه سفره عقد هم از 100 هزار تومان تا 500 هزار تومان محاسبه شده است. البته ناگفته نماند كه هزينه كارت دعوت هم از 150 هزار تومان تا 250 هزار تومان براساس تعداد است و اما از هرچه بگذريم سخن عروس خوش‌تر است كه تازه اول هزينه‌هاست.

حلقه ازدواج معمولي بين 100 هزار تا 2 ميليون تومان بسته به پول داماد گزارش شده است. يك دست طلاي معمولي از 700 هزار تا يك ميليون و پانصد هزار تومان است كه اگر اين به جواهر تغيير ماهيت دهد از يك ميليون و پانصد تا بي‌نهايت مي‌رسد.

گل دست عروس از 50 هزار تا 200 هزار تومان هم است. البته بستگي به تعداد گل‌ها و نوع گل‌ها دارد.

آرايشگاه عروس كه داراي انواع و اقسام مدل‌هاي مختلف است از آرايش خليجي و بلوچي گرفته تا شمالي  و بندري كه به طور متوسط از 300 هزار تومان تا يك ميليون تومان هزينه در بر دارد.
البته جديدا آرايش داماد هم به آن اضافه شده كه از 50 هزار تومان تا 100 هزار تومان است كه شامل رنگ، واكس، گريم و ... مي‌شود.

با توجه به سنت‌ها خريدن و كشتن گوسفند هم زيرپاي عروس و داماد الزامي است كه از 170 هزار تومان تا 200 هزار تومان است.

بعد از برگزاري مراسم كمرشكن عروسي كه تماما بر عهده داماد است تهيه جهيزيه بر عهده عروس خانم و خانواده‌اش است كه معمولا از 3 ميليون تا 30 ميليون تومان هم گزارش شده است.

البته لازم به ذكر است كه معمولا پرداخت وام و قرض و قوله‌هاي شب عروسي و تهيه جهيزيه در حال حاضر در ايام سالمندي به پايان مي‌رسد. به شرطي كه ولخرجي نكرده باشند در غير اين صورت پرداخت آن به ورثه خواهد رسيد.

بعد از تهيه جهيزيه و برگزاري مراسم عروسي حالا عروس و داماد نياز به يك سقف دارند تا زندگي مشتركشان را آغاز كنند.

ابتدا اين دو جوان فداكار و از خود گذشته به سراغ صندوق مهر رضا مي‌روند كه نفري يك ميليون تومان وام مي‌دهد و داراي 4 درصد كارمزد است. البته براي گرفتن وام شرايطي ضروري است كه كمتر از گذشتن از هفت‌خوان رستم نيست و در صورتي كه تمامي مراحل را به‌خوبي پشت سر بگذارند مي‌توانند وام را دريافت كنند.

و اما كرايه‌خانه و رهن آن كه اصلا به صلاح نيست مطرح شود، زيرا كه با توجه به گراني بي‌سابقه مسكن ممكن است اكثر جوانان قيد ازدواج را تا آخر عمر بزنند.

و حالا عروس و داماد جوان ما بعد از كهنه كردن هفت جفت لباس، كفش و عصاي آهني ازدواج كرده‌اند و براي تامين هزينه‌هايي كه كرده‌اند و بازپرداخت وامها و قرض و قوله‌هايي كه داشته‌اند بايد از خروسخوان تا بوق سگ حداقل در دو شيفت كاري زحمت بكشند تا شايد روزي هم زندگي به آنان لبخند بزند و طعم واقعي آن را بچشند.

هزينه‌هاي گزاف و تجملات بي‌ضابطه‌

بيشتر كارشناسان معتقدند كه مجالس عروسي بسيار پرخرج و سنگين شده است و اين در حالي است كه مي‌تواند بسيار كم‌هزينه‌تر انجام شود. ايزديار كارشناس امور خانواده در‌اين‌باره مي‌گويد: ازدواج يك امر ساده به معناي وصلت دو فرد براي تشكيل خانواده است و بايد از امور غيرتشريفاتي خانواده‌ها محسوب شود و نبايد هزينه‌هاي بالايي را بر دو طرف تحميل كند.

او ضمن انتقاد از تشريفاتي‌شدن مجالس عروسي در جامعه مي‌افزايد: جشن‌هاي عروسي هر قدر ساده‌تر برگزار شود، به همان اندازه به هدف اصلي اين جشن‌ها كه تجليل و گراميداشت يك رويداد مبارك است، نزديكتر خواهد بود.

او يادآور مي‌شود: در حال حاضر بيش از 80 درصد خانواده‌ها، در مجالس عروسي خود بيش از مقداري كه وضعيت اقتصادي‌شان اجازه مي‌دهد، خرج مي‌كنند و اين مساله اغلب به علت چشم و همچشمي و تقليدهاي كوركورانه است كه اين روزها رواج يافته است.

اين كارشناس خانواده عمده‌ترين پيامد منفي بدهكاري‌هاي مربوط به عروسي را استرس و فشارهاي روحي، رواني مي‌داند و معتقد است: از آنجا كه زوجها نمي‌توانند بعد از مراسم عروسي ميان درآمد و مخارج خود توازن برقرار كنند، دچار استرس و ناراحتي‌هاي روحي مي‌شوند.

گريزاني از ازدواج‌

دكتر فرجام، روان‌شناس اجتماعي هم مي‌گويد: در جامعه كنوني ما عوامل اقتصادي شايد يكي از اصلي‌ترين دغدغه‌هاي هر خانواده ايراني بوده، به‌طوري كه اين عامل تقريبا بخش عمده‌اي از خانواده‌ها و زوج‌هاي جوان را درگير كرده و همين يكي از فاكتورهاي اساسي است كه جوانان را از ازدواج گريزان كرده است.

او مي‌افزايد: مسائل اقتصادي و وابستگي مالي زوجين به خانواده‌هايشان در سيستم يك خانواده تازه شكل‌گرفته عامل موثري در كاهش استواري يك خانواده است، چرا كه هر سيستمي در صورتي مي‌تواند به روند كاري خود استمرار بخشد كه از توان بنيه مالي كافي برخوردار باشد.

دكتر فرجام يادآور مي‌شود: مسائل و مشكلات مالي بويژه در ميان زوج‌هاي جوان موجب افزايش استرس هر يك از طرفين شده و خود عامل درگيري‌هاي كلامي ميان اين زوج‌ها مي‌شود.

او با تاكيد بر اين مساله كه جوانان امروزي بايد از ازدواج‌هاي چشم‌بسته دوري كنند مي‌گويد: اگر پسران و دختران جوان به مرحله‌اي رسيده باشند كه در آستانه شروع يك زندگي مشترك قرار گرفته باشند، مي‌توانند با افرادي در محيط كار و تحصيل خود آشنا شده و براي ازدواج با يكديگر فكر كنند و از هرگونه چشم و همچشمي دوري ‌كنند.

اين روانشناس اجتماعي در مورد عدم تمايل ازدواج در جوان‌ها مي‌افزايد: شرايط نامناسب مسكن، هزينه‌هاي زندگي، نامناسب بودن وضع درآمدي با هزينه‌هاي زندگي، مهريه‌هاي سنگين، مخارج جشن عروسي، اهميت به تجملات و... بخصوص در نيم ‌دهه اخير، تاثير جدي بر ازدواج داشته و ديررسي آن را موجب شده است كه در نهايت انتظارات از ازدواج را به سمت عواملي مانند داشتن همسر داراي مدارك تحصيلي عالي، شغل معتبر و درآمد بالا سوق داده است.

او تاكيد مي‌كند: اين عوامل امروزه باعث تشديد تاخير در ازدواج شده و تضعيف باورها و تعهدات در جامعه را به وجود آورده است.

او با اشاره به اين تفاوت نسل‌ها نيز مي‌گويد: يكي ديگر از مشكلات جوانان در امر همسرگزيني و ازدواج، مربوط به قرار داشتن جامعه ايران در مرحله گذار از سنت به مدرنتيه است. اين امر در مساله‌اي ازدواج، خود را به شكل تفاوت نسل‌ها نشان مي‌دهد. روند تحولات در ارزش‌ها، رسوم و الگوهاي رفتاري به قدري سريع است كه آن را در فاصله 2 نسل (والدين و فرزندان) مي‌توان تشخيص داد. فرزندان تاثير بيشتري از قالب‌هاي دنياي مدرن مي‌پذيرند.
آنان در انتخاب همسر، معيارها و ملاك‌هاي دنياي متمدن را بيش از الگوهاي ارزشي والدينشان در نظر مي‌گيرند.
امروزه براي زنان، معيارهايي از قبيل نقش اجتماعي، تحصيلات دانشگاهي، تساوي حقوق با مردان، اشتغال در كارهاي خارج از منزل و... از مسائلي است كه مورد توجه آنان در انتخاب شوهرانشان است و براي مردان جوان نيز تصميم‌گيري در پذيرش و يا عدم پذيرش خواسته‌هاي دختران جوان نقش تعيين‌كننده‌اي در انتخاب همسرانشان دارند و بعضا الگوهاي ارزشي‌شان متفاوت با والدين است، از اين رو باعث چالش بين آنان مي‌شود.

طرح تسهيل ازدواج جوانان‌

طرح تسهيل ازدواج جوانان كه به مجلس شوراي اسلامي تقديم و در جلسه علني 27 آذر ماه 1384 مجلس با اصلاحاتي تصويب و به تاييد شوراي نگهبان رسيد، قانون جامع و كاملي است كه مي‌تواند در اين باره بسيار راهگشا باشد. در ماده 4 اين قانون آمده است؛ همه دستگاه‌هاي دولتي، نهادهاي عمومي و شهرداري‌هاي داراي تسهيلات رفاهي، فرهنگسراها و تالارها، باشگاه‌ و اردوگاه‌ موظفند با هماهنگي كميته سامان ازدواج، فضاهاي مذكور را براي برگزاري جشن و مراسم ازدواج در اختيار زوج‌هاي واجد شرايط قرار دهند.

با اين حال هنوز اين قانون پس از 2 سال اجرايي نشده و در پيچ و خم تدوين آيين‌نامه و تصويب اساسنامه گم شده است و اين در حالي است كه اگر اين قانون سريع‌تر اجرا شود، بسياري از مشكلات پيش روي جوانان از جمله اجاره سالن‌هاي عروسي با قيمت‌هاي بسيار بالا حل مي‌شود.

اميررضا خادم،‌ عضو كميته جوانان مجلس شوراي اسلامي چندي قبل در اين باره اظهار داشته بود: «قانون تسهيل ازدواج جوانان مصوب مجلس شوراي اسلامي، طرح جامعي است كه بيشتر مشكلات پيش روي ازدواج جوانان را به خوبي پيش‌بيني و لحاظ كرده، اما متاسفانه هنوز اجرايي نشده است. بنابراين از دست‌اندركاران اين امر تقاضا داريم تا آيين‌نامه اجرايي بزودي و با سرعت عملياتي شود».

خادم با اشاره به نقش مهم دولت، در اجرا و ابلاغ آيين‌نامه قانون تسهيل ازدواج جوانان به همه دستگاه‌هاي دولتي تصريح كرده: مجلس وظيفه خود را در قبال اين قانون كه همانا تصويب طرح آن در دو سال پيش بود، انجام داده است و اكنون همه كارها به دست دولت است.

درددل‌هاي جوانان‌

ميثم كه كارمند يك شركت دولتي است، در مورد هزينه‌هاي ازدواج مي‌گويد: مشكل مسكن، گراني اجاره‌بها، بيكاري يا عدم ثبات شغلي، نامعقول بودن هزينه‌هاي ازدواج و مهريه‌هاي سنگين از مهمترين عواملي است كه مانع از ازدواج جوانان مي‌شود.

او كه 32 سال دارد، مي‌افزايد: حقوقي كه دريافت مي‌كنم به سختي كفاف هزينه‌هاي زندگي‌ام را مي‌دهد. والدين مسني دارم كه هنوز پس از سال‌ها از خود خانه ندارند و من مقداري از حقوقم را به كرايه خانه آنها اختصاص مي‌دهم تا حداقل در دوران پيري آرامش داشته باشند و مجبور نباشند كار كنند. با توجه به اين شرايط فكر نكنم تا آخر عمر بتوانم ازدواج كنم.

علي نيز كه راننده هست، مي‌گويد: در حد فراهم كردن يك زندگي معمولي هستم اما متاسفانه توقع دختر خانم‌ها بسيار بالا رفته است. مهريه آنچناني مي‌خواهند، لباس خداتومان و جواهرات گرانقيمت طلب مي‌كنند و اين در حالي است كه قادر به تامين اين هزينه‌ها نيستم و در انتظار روزي هستم كه دختري ساده و كم‌توقع را بيابم.

مهشيد 26 ساله هم مي‌گويد: در حال حاضر تنها هزينه‌ها مختص به آقايان نيست و ازدواج كردن چه براي خانم‌ها و چه براي آقايان آنچنان هزينه‌هاي سرسام‌آوري را در پي دارد كه جوانان از قيد آن گذشته‌اند.

او كه مهندس نساجي است، مي‌افزايد: تهيه جهيزيه و هزينه‌هاي آن سر به فلك مي‌زند. به طور متوسط يك دختر خانم با تمام صرفه‌جويي كه مي‌تواند بكند، حداقل بايد 10 ميليون تومان را صرف خريد كالاهاي اساسي زندگي كند. حال چند سال كار كند تا بتواند اين مبلغ را فراهم كند، خدا مي‌داند.

او يادآور مي‌شود: امروزه دختران براي ازدواج درپي يافتن پسران پولدار هستند و پسران نيز اولين فاكتور را ثروتمند بودن خانواده دختر مي‌دانند و اين باعث شده كه تنها ثروتمندان بتوانند ازدواج كنند.

مسوولان هم هرازچند گاهي بنابه مقتضيات زمان شعار مي‌دهند تا شايد راي بيشتري جمع‌آوري كنند ولي متاسفانه در عمل هيچ كار خاصي براي جوانان انجام نمي‌دهند.

متاسفانه پول و ماديات حرف اول را در جامعه مي‌زند و قطعا در چنين جامعه‌اي انسانيت ارزشي ندارد و براساس آن معيارها نيز معيارهاي درستي نيستند.